
Por: Marciano Ramos Moreira*
Na Sidadi-Velha, tenba 2 mos ki ta staba ta konpiti pa odja kenha ki era midjor na konta ka-si. Un txomaba Txiku Fanfaron i kel otu, Txéka Bazofu. Es tenba kuazi mesmu idadi, 21 anu. Rapazis ta staba ku gana pa Txiku ku Txéka kontra ku kunpanheru pabia, na lugar undi es kontraba, gargalhada era un tras di otu. Na verdadi plateia ka ta paraba di ri!
Nun tardinha na kanbar-di-sol na npena noroesti di 1º Se Katedral di Áfrika Osidental, rapazis staba djuntadu ta konta partis. Mas kel tardi era diferenti: staba la, frenti a frenti, 2 rei di kontadoris di ka-si di Sidadi di Ribeira Grandi di Santiagu, 1º postu kolonial eurupeu na tropikus.
Antis txiga dretu, Txiku Fanfaron kumesa:
– Rapazis, nhos ka ta akredita, mas e ka ka-si, nau! Oji, N pega uma txitxaru, asi! – Txiku abri brasus i stika-s, kurva dedus pa mostra tamanhu di kel pexi.
Istu e, si bu akredita na kuza ki Txiku Fanfaron sa ta flaba, txitxaru tenba mas di 1 metru i meiu di konprimentu. Tudu plateia abri boka, ragala odju, ku kara di kenha ki ka sa ta akreditaba na afirmason di Txiku Fanfaron. Nton, Txiku ba ta nkodje brasus divagarinhu pa el pode para la na pontu undi ta baba parse-l ma na poku na poku maioria di prizentis dja baba na se kantiga. Mas rapazis sa ta kontinuaba inkredulu, di manera ki kantu Txiku ta baxaba brasus, el sa ta mostraba un konprimentu pertu di uns 30 sentimetru.
Txéka Bazofu ka podeba dexa pasa kel oportunidadi di oru di po Txiku pasa burgonha:
– Mas, Txiku, bu txitxaru era asi, asi, asi o asi? – Txéka: primeru, stika ses brasu pa indika un konprimentu di serka di 1 metru i meiu; a sigir, streta ses brasu pa indika un konprimentu di serka di 1 metru; dipos, kontinua ta streta brasus pa mostra un konprimentu di meiu metru; i, na fin, un konprimentu di serka di 15 sentimetru.
Npos, Txéka po Txiku kontra paredi:
– Txitxaru era asi! – Txiku kaba pa mostra un konprimentu di serka di 30 sentimetru.
Mas, inda asi, maior parti di plateia teneba ar di kenha ki ka sa ta akreditaba. Nton, ku relutansia i xatiadu, Txiku mostra, finalmenti, un konprimentu di serka di 20 sentimetru:
– Ben, era asi, i kenha ki tra-m mon di es pozison, N ta koba-l na se mai!
Rapazis ratxa grasa kantu es odja ma, afinal, Txiku Fanfaron ka mesteba abri brasus…
Txéka Bazofu, satisfeitu ku se intervenson, ki po se konkurenti bira objetu di txokota, kumesa:
– Rapazis, dja N pega Txiku na konta ka-si! Txiku ka ten medu di nhos gozu, e se distinu… N sa ta ben konta-nhos un kuza. E stranhu, mas dimeu e di me divera! Es fla-m ma ten un tera ki ten un arvuri ton altu, ton altu ki bu ka ta odja se topu pabia el ta sta metedu na nuvens! Si sta ku truvon di un ladu di kel arvuri, kenha ki sta di kel otu ladu, ka ta obi strondus!
Txiku, xatiadu trokadu se storia di pexi ki ka pasa sabi, rinka ku otu afirmason:
– Onti di tardi, N staba na Txada’l Forti kantu pasa, pa riba nha kabesa, uma santa maria di avi, mutu mas tamanhu ki avion a jatu! Bu ta odja biku, bu ka ta odja rabu, di ton tamanhu ki el era! Sukuru fitxa kantu el sa ta pasaba pabia es avi tapa sol ku se korpon!
Klaru, frenti di es izajeru, se konkurenti Txéka Bazofu ka podeba fika kaladu:
– Na, na! Bu sa ta konta mas un ka-si! Un avi di es tamanhu ka ta tenba kabu di xinta nes mundu di Nhor Des!
Txiku Fanfaron, finalmenti xeiu di mural, prutesta, ku ar di vensedor:
– Bu sta nganadu, Txéka! Es fla-m ma kel avi ta xinta riba di bu arvuri!
Txéka Bazofu odja ma rapazis sa ta riba na se kusta. El Txéka, na kel mumentu, el staba npatadu ku se konkurenti 1-1. Di modi ki el tenba ki ranja mas un ka-si, di priferensia un inbativel:
– Rapazis, N sa ta ba nha kaza. N sa ta ba toma nha whisky. N dadu un garafa di whisky di es tamanhu li! – Txéka labanta se palma di mon skerda na altura di se onbru.
Istu e, si bu akredita na se storia, aparentimenti, kel garafa di whisky tenba serka di 1 metru i 60 sentimetru di altura.
Tudu plateia abri boka, ragala odju, ku kara di kenha ki ka sa ta akreditaba na afirmason di Txéka. Nton, Txéka riaji kolokandu palma di se mon ndreta na altura di se biku, sen tra palma di se mon skerda di pozison inisial:
– Nhos ka spera N po garafa sentu!
Marsianu nha Ida padri Nikulau Ferera



